Floransa Günlüğü: Laurentian Kütüphanesi

0
2967
Floransa gezilecek yerleri Laurentian Library

Floransa başyapıt dolu bir şehir. Her an bir ilk ya da en olan eserle karşılaşabilirsiniz. Medici Şapeli’ ne girmeye çalışırken kendimi Laurentian Kütüphanesi ‘ nin merdivenlerinde bulmuştum. Dünyanın en meşhur merdivenleri olduğunu aylar sonra öğrendim.

Laurentian Kütüphanesi, Avrupa’nın ilk halk kütüphanesi. Alışılmış kütüphane tasarımlarından biraz farklı. Masa yerine sıralar var. Kitaplar sıraların altına konulurmuş. Sıraların kenarındaki levhalarda o sırada bulunan kitaplarla ilgili bilgiler var.

Laurentien Kütüphanesi çalışma sıraları, Floransa.

Hikayesi

15. yüzyılda kitaplar azdı. Geniş bir kitap koleksiyonuna sahip olmak güç ve zenginliği temsil ediyordu. Ortaçağ Avrupa’sının en güçlü ailelerinden Floransalı Medici Ailesi de çok sayıda kitap ve el yazması esere sahipti. Kütüphanedeki kitapların neredeyse tamamını Cosimo de Medici toplatıyor.

Niccolo Niccoli, Cosimo’ nun kitap toplaması için görevlendirdiği kişilerden biri. Niccoli hayatını, Roma İmparatorluğu yıkıldıktan kaybolan antik eserleri bulmaya adıyor. Avrupa’nın her tarafından antik eserler topladı. Laurentian Kütüphanesi’nin temelini Niccolo Niccoli’ye ait 400 adet el yazması oluşturuyor. Bu el yazmaları 15. yüzyıl İtalya’sının şekillenmesinde önemli rol oynadı.

Aynı zamanda kaligraf olan Niccoli’nin, bu el yazmalarını kopyalamak için geliştirdiği yazı karakteri sonraları günümüzde kullandığımız “italik” karaktere dönüşüyor.

Medici’lere çalışan diğer bir el yazması avcısı da Bracciolini. Bulduğu kitapları kopyalamak için kullandığı yazı karakteri günümüze kadar geliyor. Bugün çokça kullandığımız “Roman” yazı karakteri.

Laurentian Kütüphanesi’ndeki el yazmalından biri.

Cosimo de Medici’nin bu kütüphane için topladığı el yazması sayısı 10 bini geçiyor. (Babasının sadece 3 kitabı vardı.)

İtalya’nın en önemli bu kitap koleksiyonuna bir kütüphane yapması için Michelangelo görevlendirildi.

Michelangelo kütüphane için ilk tasarımını 1523’ te yaptı. Kütüphanenin inşaası devam ederken Medici ailesi ile Roma arasında anlaşmazlık çıktı. Bunun üzerine Roma’ yı destekleyen Michelangelo Floransa’ dan ayrıldı ve kütüphane yarım kaldı. Yıllar sonra Michelangelo kütüphane için tasarladığı merdivenlerin çizimlerini Floransa’ ya gönderdi. Merdivenler orjinal modele sadık kalınarak Ammanati ve Vasari tarafından tamamlandı.

Laurantian Kütüphanesi’ nin merdivenleri (http://www.museumsinflorence.com)

Okuma salonu alışılmış kütüphane tasarımlarından farklı, kilise sıralarına benzer oturaklar var. Kitaplar bu sıraların altında. Kütüphane, özellikle de giriş kısmı Michelangelo’ nun en büyük mimari eseri olarak kabul ediliyor. Giriş kısmındaki merdivenlerin mimarlık tarihindeki, kendi başına ayakta durabilen ilk merdiven olabileceği düşünülüyor.

Basamaklar yukarıdan aşağıya doğru akan bir sıvı hissi veriyor. Okuma salonundan dışarıya doğru dökülen bir sıvı. Michelangelo okuma salonu gibi merdivenleri de ahşap olarak tasarlamıştı. Tam bir bütünlük sağlamayı düşünmüştü. Tamamlanmasını göremediği merdivenler, başkaları tarafından mermerden yapıldı. Rönesans’ a diğer Floransalı arkadaşlarıyla damga vuran bu sanatçının eseri hiçbir zaman orijinal haliyle yapılamadı, yarım kaldı.

Kütüphanenin tavanı ve zemin Medici ailesinin sembolleriyle süslü. Zaten kütüphane adını Lorenzo de Medici’den alıyor.

Laurentian Kütüphanesi tavan süslemeleri.
Laurentian Kütüphanesi tavan süslemeleri.

Michelangelo’ya ait bazı notlar ve Sistine Şapeli’nde kullandığı çizimler de burada bulunan eserler arasındadır.

Giriş ve Biletler

Kütüphaneye girişler ücretsiz. Daha detaylı bilgiler ve fotoğraflar için: http://www.museumsinflorence.com/musei/Laurentian_Library.html

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here